Peppol voor ontwikkelaars: gestroomlijnde B2B-transacties of nieuwe IT-last?

Peppol wint ongetwijfeld aan populariteit in de wereld van zakelijke berichtenverkeer. Bedrijven en overheden migreren steeds vaker hun zakelijke berichtenverkeer – e-facturen, e-bestellingen en andere transactiestromen – van verouderde technologieën naar deze nieuwe, open standaard.

Veel artikelen geven een overzicht van de basisprincipes van Peppol, dus daar gaan we hier niet verder op in. Voor een samenvatting van de achtergrond kun je dit artikel over de geschiedenis van Peppol lezen. In plaats daarvan ga ik dieper in op de functies, technische mogelijkheden en infrastructuur vanuit het oogpunt van een ontwikkelaar en leg ik uit waarom het een nieuw paradigma in B2B is geworden.

Business-to-business (B2B) verwijst in een IT-context naar de elektronische uitwisseling van zakelijke berichten tussen bedrijven. Elektronische B2B-communicatie bestaat al heel lang en was een van de drijvende factoren achter de ontwikkeling van een stabiel en veilig wereldwijd netwerk – wat we vandaag de dag kennen als het internet.

Business-to-business (B2B) verwijst in een IT-context naar de elektronische uitwisseling van zakelijke berichten tussen bedrijven. Elektronische B2B-communicatie bestaat al heel lang en was een van de drijvende factoren achter de ontwikkeling van een stabiel en veilig wereldwijd netwerk – wat we vandaag de dag kennen als het internet.

De reden is simpel. Bedrijven realiseerden zich dat ze met de introductie van computers gegevens moesten delen om hun volledige potentieel te benutten. Vanuit deze behoefte ontstond B2B.

Toen B2B eind jaren 70 begon, waren er nog geen netwerken tussen bedrijven en was data (opslag) onvoorstelbaar duur, dus deed iedereen zijn best om de datamodellen zo klein mogelijk te houden.

Vanaf het begin ontstonden er twee toonaangevende formaten: ANSI X12 (1979) in de VS en EDIFACT (1984) in Europa. Beide waren bedoeld als standaard voor bedrijven om gegevens zo compact mogelijk op te slaan.

Tientallen jaren later worden deze formaten nog steeds wereldwijd op grote schaal gebruikt. X12 is buiten de VS ongebruikelijk, maar EDIFACT is wijdverspreid.

EDIFACT vormt ook de basis voorUBL, de bouwsteen van Peppol XML.

B2B wordt tegenwoordig door vrijwel elk bedrijf gebruikt, omdat iedereen digitaal moet communiceren om zaken te kunnen doen.

Naarmate B2B zich verspreidde, met name vanaf het midden van de jaren 90 toen het internet een hoge vlucht nam, begonnen veel bedrijven "point-to-point" (P2P) verbindingen met hun zakenpartners tot stand te brengen, aangezien er geen andere alternatieven waren om hun B2B-gegevens te delen.

Enige tijd later werden de eerste Value-Added-Network (VAN)-diensten ontwikkeld om de groeipijnen van P2P-verbindingen te verlichten. Bedrijven konden verbinding maken met één VAN , die op zijn beurt verbinding maakte met alle andere samenwerkingspartners, waardoor een B2B-operatorsnetwerk ontstond. Deze dienstverleners staan gewoonlijk bekend als operators (OP).

Er werden steeds meer OP's opgericht — sommige lokaal, voor een specifieke regio of een specifiek land, en sommige met een wereldwijd bereik. Het aantal B2B-verbindingen groeide snel, terwijl tegelijkertijd steeds meer systemen op de markt werden geïntroduceerd.

Het resultaat was een explosie van berichttypes en -formaten, omdat de ondersteunende systemen geen gemeenschappelijke normen hadden.

B2B-dienstverleners realiseerden zich al snel dat ze transformaties nodig hadden (conversies van gegevensformaten tussen de systemen van klanten en hun zakelijke partners), wat leidde tot de ontwikkeling van meer oplossingen, transformatiesoftware voor bedrijven en transformatiediensten van VAN .

Zoals u zich waarschijnlijk kunt voorstellen, veroorzaakte dit een chaos in het B2B-verkeer. Voor VAN was deze opzet echter zeer winstgevend: ze konden zowel de verzendende als de ontvangende partij kosten in rekening brengen, en bovendien konden ze extra kosten in rekening brengen voor transformaties!

Natuurlijk is 'ineenstorting' misschien een nogal drastische manier om het te omschrijven. Maar toen het aantal formaten zonder centrale coördinatie toenam, het internet zich snel verspreidde en de prijzen voor gegevensopslag en -overdracht voortdurend daalden, kwam het breekpunt steeds dichterbij.

VAN waren echter tevreden. Elke deelnemer aan een exploitantennetwerk zat stevig vast en had geen andere keuze dan de rekeningen VAN te blijven betalen om zijn activiteiten voort te zetten.

Toen de kosten pijnlijk hoog werden, begonnen bedrijven te zoeken naar manieren om de B2B-functionaliteit in eigen beheer te nemen; het integratieplatform kwam voor het eerst in beeld.

Integratieplatforms werden ontwikkeld om de functionaliteit VAN veel VAN op het gebied van transport, transformatie en routing te vervangen. Degenen die al een paar jaar in de branche zitten, herinneren zich dit als hetSOA-tijdperk(en we zitten nu rond 2004-2008). Sindsdien is SOA uitgegroeid, of enigszins veranderd, tot de microservices-standaard. Al met al een geweldig resultaat.

Bedrijven moesten echter vaak aanzienlijke licentiekosten betalen aan leveranciers van integratiesoftware in plaats van aan de VAN . Bovendien maakte de flexibiliteit van de integratiesoftware de complexiteit nog erger, omdat bedrijven zich nu aan vrijwel alles konden aanpassen en dit in hun systemen konden verwerken, zij het tegen hoge vaste kosten en kosten voor consultants, handmatige verwerking en het bouwen van integraties. Deze chaos is iets waar we nog steeds onder lijden: de integratiespaghetti. Het aantal formaten, communicatieprotocollen en P2P-verbindingen is overweldigend.

De oplossing voor deze inefficiënte maar helaas steeds ernstiger wordende situatie kwam onverwacht. Omdat landen, regio's en systemen hun eigen formaten en protocollen hadden, zag de Europese Unie dit probleem als een belemmering voor een effectieve interne markt. De EU begon met de ontwikkeling van Peppol om een samenwerkingsnetwerk met een nauwkeurige en gecontroleerde standaard te creëren.

Dit gebeurde los van de ineenstorting van de B2B-markt, maar de EU had behoefte aan een vorm van gezamenlijke en efficiënte communicatiestandaard, aangezien er nog geen op de markt bestond.

Niet iedereen was hier blij mee. De VAN realiseerden zich dat de eenvoud van een gemeenschappelijke standaard het bedrag aan geïnde kosten of vergoedingen drastisch zou verminderen, waardoor een belangrijke inkomstenbron zou verdwijnen.

Uiteindelijk, met de krachtige steun van Europese beleidsmakers en de voortdurende acceptatie van Peppol door overheden en bedrijven, realiseerden de meeste VAN zich dat het op de lange termijn kostenefficiënter was om één standaard te hanteren. Het was niet langer vol te houden om de chaos in B2B en de spaghettistructuur van integraties in stand te houden. De steun van VAN hielp Peppol van de grond te komen.

Een andere partij die niet bepaald enthousiast was, waren de bedrijven die fors hadden geïnvesteerd in een integratieplatform dat alle B2B-communicatie intern afhandelde. Peppol vereist het gebruik van een Peppol-toegangspunt (AP), ook wel Peppol-serviceprovider genoemd, als enige manier om berichten via Peppol uit te wisselen. Deze ene interface met het netwerk maakt bestaande P2P-verbindingen en de mogelijkheid om veel overdrachtsprotocollen te verwerken overbodig.

De gebruikers van het integratieplatform zijn tot dezelfde conclusie gekomen als de VAN . Ze beginnen het in ieder geval te beseffen: het gebruik van ÉÉN standaard helpt om een groot deel van de chaos op te lossen. Tegelijkertijd voegen steeds meer softwareleveranciers, bijvoorbeeld ERP's zoalsSAP, native ondersteuning voor Peppol toe, waardoor complexe transformaties overbodig worden.

Veel integratieplatforms en VAN hebben ingezien dat het Peppol-model zeer voordelig is.

De AP garandeert de levering van berichten; het protocol en de standaard zijn zeer gestructureerd en gevalideerd, en elk bericht dat via het netwerk wordt ontvangen, wordt volledig gevalideerd en is altijd 100% correct vanuit het oogpunt van syntaxis en validatieregels.

Deze controles en waarborgen die het Peppol-netwerk biedt, kunnen de noodzaak van foutverwerking en -opsporing aanzienlijk verminderen, wat op lange termijn geld bespaart. Personeel kan worden ingezet voor andere taken en er kan worden bezuinigd op softwarelicenties en systemen.

Toen ik begon in IT en B2B, was een van mijn eerste opdrachten het upgraden van een flow van EDIFACT D.93A naar de toen net uitgebrachte D.96A (wie bekend is met EDIFACT weet wellicht dat D.96A in 1996 werd uitgebracht) en mijn eerste gedachte was: "Wat is dit nou weer? Wie heeft dit formaat in godsnaam bedacht?". Toen realiseerde ik me dat het de Verenigde Naties waren, dus ik accepteerde de situatie.

Peppol heeft UBL gekozen als onderliggende standaard, die is gebaseerd op EDIFACT. Het is een veelgebruikte en beproefde basis die aan de behoeften van de meeste bedrijven voldoet.

De UBL-berichten worden verzonden met behulp vanAS4 (ebMS)als zowel ondertekende als versleutelde gegevens, waardoor het bericht en het transport worden beveiligd en Peppol een veilige en betrouwbare communicatiemethode is. Peppol wordt beheerd als een open standaard, met een commissie en leden die de standaard vaststellen en wijzigingen en toevoegingen aanbrengen. Elk aangesloten land heeft een of meer Peppol-autoriteiten die toezicht houden op de leden in elk land.

Bekijk dit bericht om vertrouwd te raken met de Peppol-terminologie.

Peppol is een reeks normen en infrastructuur die is ontworpen om elektronische aanbestedingsprocessen in heel Europa en daarbuiten te vereenvoudigen. De invoering ervan is ingegeven door de behoefte aan gestandaardiseerde en interoperabele oplossingen voor elektronische aanbestedingen om de efficiëntie te verbeteren, de kosten te verlagen en de internationale handel te bevorderen.

Belangrijkste punten over de invoering van Peppol:

Over het algemeen betekent de invoering van Peppol een belangrijke stap voorwaarts in de digitalisering van inkoopprocessen, waardoor de efficiëntie, kosteneffectiviteit en wereldwijde handelsintegratie worden bevorderd.

En de uitdagingen?

De invoering van Peppol biedt weliswaar voordelen, maar kan ook op verschillende hindernissen stuiten. Ik ben hier misschien wat bot, maar het is essentieel om Peppol met open ogen te bekijken:

Om deze belemmeringen aan te pakken, zijn strategische planning, voldoende middelen en een sterke betrokkenheid van belanghebbenden nodig om de voordelen van Peppol met succes te kunnen invoeren en benutten.

Peppol groeit. Er zijn nog wat kinderziektes nu nieuwe landen willen toetreden, en de gemeenschap doet haar best om middelen te bundelen zodat aan ieders behoeften kan worden voldaan.

De standaard is opgesplitst in Peppol BIS, dat voornamelijk in Europa wordt gebruikt, en Peppol PINT, dat internationaal wordt gebruikt. Dit is waarschijnlijk verstandig, aangezien btw-voorschriften en -vereisten niet in één enkel formaat kunnen worden nageleefd, maar de mapping (transformatie) tussen beide is duidelijk uiteengezet.

Terugkijkend op de spaghettiverwarring waar we jaren geleden mee te kampen hadden, is bewezen dat Peppol de complexiteit kan oplossen, kan helpen de kosten te verlagen, fouten kan verminderen en gegevens van hogere kwaliteit kan leveren. Hoewel er geldige uitdagingen zijn die voor sommigen moeilijk te overwinnen kunnen zijn, is het duidelijk dat Peppol zal blijven groeien. In de komende jaren zullen we meer ondersteuning zien van systemen en diensten, zoals ERP's, die ondersteuning voor de Peppol XML-formaten toevoegen, meer landen die zich aansluiten en een voortdurende toename van transacties en gebruikers.