Wat is btw? Een korte handleiding over verbruiksbelasting

Belasting over de toegevoegde waarde kan lastig zijn, vooral in de internationale handel. Waarin verschilt deze belasting van andere belastingen? Hier volgt een korte uitleg.

Belastingen die gebaseerd zijn op consumptie en gericht zijn op eindconsumenten staan algemeen bekend als btw, belasting over de toegevoegde waarde. Deze specifieke belasting wordt doorgaans toegevoegd aan de prijs van bepaalde goederen of diensten en is aftrekbaar voor bedrijven en de meeste organisaties. In sommige landen wordt deze belasting GST genoemd, Goods and Services Tax (belasting op goederen en diensten).

BTW verschilt van omzetbelasting omdat deze wordt geheven in elke stap van de productie- en distributieketen. Omzetbelasting wordt daarentegen alleen geheven bij de consument. Dit is een belangrijk verschil, aangezien bedrijven optreden als belastingontvangers voor de overheid.

Korte geschiedenis

Ondanks de wijdverbreide implementatie bestaat het nog niet zo lang. In het begin van de 20e eeuw stelden twee mensen onafhankelijk van elkaar het basisconcept voor. Een Amerikaanse belastingdeskundige en economisch adviseur genaamd Thomas S. Adams stelde het voor als een verfijndere versie van de vennootschapsbelasting. Wilhelm von Siemens, een Duitse zakenman, stelde tegelijkertijd voor dat een verbruiksbelasting voor de eindconsument een gemakkelijker te beheren vorm van een bruto-omzetbelasting en omzetbelasting zou kunnen zijn.

Duitsland en Frankrijk waren de eerste landen die kort na de Eerste Wereldoorlog btw invoerden. Sindsdien is de populariteit ervan bij nationale en lokale overheden snel toegenomen. Volgens de OESO hebben maar liefst 166 van de 199 landen ter wereld deze belasting in een of andere vorm ingevoerd, met als opvallende uitzondering de Verenigde Staten.

BTW is lastig

Hoewel btw een efficiënte belasting is voor overheden, is het vaak een bron van hoofdpijn en kapitaalverlies voor bedrijven en organisaties. Niet in het minst in de internationale handel. Daar zijn verschillende redenen voor.

1. Ondanks enorme harmonisatie-inspanningen van de EU zijn er nog steeds grote verschillen in lokale regelgeving. De verschillende belastingtarieven, data en rapportageprocedures kunnen al snel overweldigend zijn. Vooral voor kleine bedrijven die niet over een boekhoudafdeling beschikken.
2. Het steeds veranderende landschap is een grote bron van zorg. Van het Hof van Justitie en de Commissie van de EU tot nationale en lokale regelgeving – het kost veel moeite om nieuwe regelgeving bij te houden.
3. Ondanks alle beschikbare bronnen, van belastingniveaus tot precedenten, zijn er soms onzekerheden. Niet in het minst wanneer nieuwe regels en voorschriften worden ingevoerd.