Wat is btw? Een korte handleiding over de omzetbelasting

De belasting over de toegevoegde waarde kan lastig zijn, vooral in de internationale handel. Waarin verschilt deze belasting van andere belastingen? Hier volgen de basisprincipes.

Belastingen die gebaseerd zijn op consumptie en gericht zijn op eindconsumenten staan algemeen bekend als btw, oftewel belasting over de toegevoegde waarde. Deze specifieke belasting wordt doorgaans opgeteld bij de prijs van bepaalde goederen of diensten en is aftrekbaar voor bedrijven en de meeste organisaties. In sommige landen staat deze belasting bekend als GST, oftewel Goods and Services Tax.

De btw verschilt van omzetbelasting doordat deze in elke fase van de productie- en distributieketen wordt geheven. Omzetbelasting daarentegen wordt alleen aan de consument in rekening gebracht. Dit is een belangrijk verschil, aangezien bedrijven in feite als belastingontvangers voor de overheid fungeren.

Korte geschiedenis

Hoewel deze belasting op grote schaal wordt toegepast, bestaat ze nog niet zo lang. In het begin van de 20e eeuw stelden twee personen, onafhankelijk van elkaar, het basisconcept voor. Een Amerikaanse belastingdeskundige en economisch adviseur, Thomas S. Adams, stelde het voor als een verfijndere versie van de vennootschapsbelasting. Wilhelm von Siemens, een Duitse zakenman, stelde rond dezelfde tijd voor dat een verbruiksbelasting gericht op de eindconsument een gemakkelijker te administreren vorm zou kunnen zijn van een bruto-omzetbelasting en omzetbelasting.

Duitsland en Frankrijk waren de eerste landen die kort na de Eerste Wereldoorlog de btw invoerden. Sindsdien is de populariteit ervan bij nationale en lokale overheden snel toegenomen. Volgens de OESO hebben maar liefst 166 van de 199 landen ter wereld deze belasting in een of andere vorm ingevoerd, met als opvallende uitzondering de Verenigde Staten.

BTW is lastig

Hoewel de btw voor overheden een efficiënte belasting is, levert deze voor bedrijven en organisaties vaak veel kopzorgen en kapitaalverlies op. Niet in de laatste plaats in de internationale handel. Daar zijn verschillende redenen voor.

1. Ondanks de enorme inspanningen van de EU om de regelgeving te harmoniseren, bestaan er nog steeds grote verschillen in de lokale regelgeving. De uiteenlopende belastingtarieven, deadlines en rapportageprocedures kunnen al snel overweldigend worden. Dit geldt met name voor kleine bedrijven die niet over de middelen van een crediteurenafdeling beschikken.
2. Het voortdurend veranderende regelgevingslandschap baart veel zorgen. Van het Hof van Justitie en de Commissie van de EU tot nationale en lokale regelgeving – het kost veel moeite om alle nieuwe regelgeving bij te houden.
3. Ondanks alle beschikbare bronnen, van belastingniveaus tot jurisprudentie, blijven er soms onduidelijkheden bestaan. Dit geldt zeker wanneer er nieuwe regels en voorschriften worden ingevoerd.